  
|
نگاهي كوتاه به جهان شعري نزار قباني ؛شاعر عشق و شكست
نويسنده: مزدك پنجه يي
نزار قباني ، شاعر شهير سوري در سال 1923 به دنيا آمد. او يكي از مشهورترين عاشقانه سرايان جهان به شمار مي رود. قباني در سال 1944 وارد دانشكده حقوق شد و نخستين دفتر خود را با نام «زن سبزه رو به من گفت » منتشر ساخت . اين كتاب در حالي منتشر شد كه جو حاكم بر ادبيات سوريه هيچ نوع كاركرد جديدي را در عرصه شعر نمي پسنديد. اما شعر قباني با بهره جستن از عنصر جسارت و وجه بارز برانگيزانندگي حس و عاطفه در مخاطب كه بن مايه اصلي شعرش به شمار مي رود توانست موافقان بسياري را به خود جلب كند. بيشترين دغدغه شاعر پرداختن به عشق و در وهله دوم به چالش كشيدن فضاي سياسي اجتماعي حاكم بر سوريه آن زمان بود. از اين رو منتقدان عرب در مواجهه با آثار او القابي چون شاعر عشق ، شاعر زن ، شاعر رسوايي ، شاعر ملعون ، شاعر شكست و نااميدي و...به او دادند. شهرت قباني بافرا رسيدن سال 1967 و شكست حكومت هاي عربي از رژيم اشغالگر قدس و سرايش شعري با عنوان «حاشيه يي بر شكست » به اوج خود رسيد. احساس در پوستمان مرده است \ جان هايمان \ از پوچي \ مي نالد \ روزهايمان نرد است \ شطرنج است \ و خميازه \ آيا ما \ بهترين قوميم \ كه بر مردمان مبعوث شديم ؟ \ نفت ر
يخته در صحرايمان \ مي توانست \ خنجري از آتش و شعله شود \ كه عاشقانه مي سرودم \ اما \ به يك لحظه \ از من شاعري ساختي كه با دشنه مي سرايد. \ ص 10
او مي گويد: «شعر من با عنوان «حاشيه يي بر دفتر شكسته » بيانيه يي بود شامل رد و معاوضه . من شعر ياد شده را در حالت بيماري و هذيان كه انگشتانم در اختيارم نبود، سرودم و...» بسياري از منتقدان قباني پس از خواندن اين شعر مسووليت شكست در جنگ را به گردن شعرهاي عاشقانه او را انداختند. قباني پس از اين دوران دست به چاپ كتاب هايي چون «يادداشت هاي روزانه زني لاابالي » زد و «شعرهاي وحشي »، « كتاب عشق »، «خشم خوشه ها»، «الاعمال الكامله »، «يادداشت هاي محرمانه عاشق قطرمي »، «با تو وصلت كردم اي آزادي »، «جمهوري در اتوبوس »، «آيا شب هاي اندوه مرا مي شنوي ?»، «تريولوژي كودكان سنگ انداز»، «شعر، چرا غي سبز است » و «اندكي نثر» را منتشر كرد.
شايد يكي از مهمترين اتفاقاتي كه در زندگي شاعر تاثير بسيار نهاد درگذشت همسر عراقي تبارش به نام «بلقيس » بود كه در انفجار سفارت عراق در بيروت كشته شد. اين اتفاق در شاعر به حدي تاثير نهاد كه در سال هاي بعد قباني را بر آن داشت تا در شعرهاي خود حكومت هاي عربي را ناسزاي بيشتري گويد.
قباني چون بسياري از شاعران اين كره خاكي معتقد است شعر در يك لحظه خاص بر شاعر الهام مي شود و شاعر در خلق اين فرآيند هيچ دخل و تصرفي ندارد. از اين رو مي گويد: «شعر هر طور كه دوست دارد با ما بازي مي كند. ما در دفتر كار منتظرش مي شويم ، اما در اتاق خواب به سراغ ما مي آيد. در پذيرايي چشم به راهش مي مانيم اما مي بينيم كه در حمام دوش مي گيرد و...» او در باره فرآيند مدرنيسم در شعر مي گويد: «مدرنيسم يك دروغ و يك شايعه بيست ساله است و همه از ماهيت آن خبر دارند. يك شايعه است براي اينكه سند و ستون ندارد و متوني كه بتواند پايه هاي استواري برايش سازد. به صرف اينكه يك شاعر بگويد مدرن هستم ، اين كافي نيست ، بايد حداقل يك سروده مدرن ارايه كند تا باورش كنند. جهان عرب تا اين لحظه كه من حرف مي زنم نتوانسته است با متون مدرن كنار بيايد و با آن رابطه بر قرار كند...»
منبع : وبلاگ «ستاره هذياني »
نگاهي كوتاه به جهان شعري نزار قباني ؛شاعر عشق و شكست مزدك پنجه يي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 903 بار
|
فهرست نشريات
