   
|
چسبي براي ترک هاي محيط زيست
نويسنده: عبدالله مصطفايي
همه دست اندرکاران صنعت چوب واقفند چسب هايي که براي ساخت چوب هاي چندلايه و ديگر انواع آن به کار مي رود، غالباً داراي ماده فرمالدئيد است که يک ماده سمي به شمار مي رود. آقاي پروفسور لي از دانشگاه ايالتي اورگون امريکا با همکاري شرکت Columbia Forest Products و موسسه Hercules Inc. توانسته اند چسب جديدي را از آرد سويا توليد کنند. اين چسب جديد همخوان با محيط زيست بوده و قوي تر و با صرفه تر از چسب هاي معمول در اين صنعت است. در ايالت کلمبيا فقط در سال 2006 حدود 47 ميليون پوند از اين چسب جايگزين چسب هاي قديمي فرمالدئيدي شده است.
از دهه 1940 صنعت چوب از رزين هاي مصنوعي براي چسباندن قطعات چوبي، تخته سه لايي و فيبر و نئوپان استفاده مي کند. اساساً اين صنعت بزرگ ترين مصرف کننده چسب هاي فرمالدئيدي است که با رزين هاي فنل - فرمالدئيد و اوره - فرمالدئيد (UF) ساخته مي شوند. فرمالدئيد در دسته مواد مشکوک براي سرطان زايي در انسان است. بر اين اساس بايد توجه داشت که هنگام توليد يا استفاده از پانل هاي حاوي فرمالدئيد، اين ماده شيميايي در هوا منتشر شده و خطراتي را براي کارگران و مصرف کنندگان به همراه خواهد داشت.
پروفسور لي و گروه همکارش با الهام گرفتن از خواص چسبندگي فوق العاده پروتئين ها که باعث چسبيدن صدف به سنگ ها مي شود، توانست اين چسب دوستدار محيط زيست را با خواص مناسب از يک ماده طبيعي يعني سويا توليد کند. پروفسور لي بعضي از آمينواسيدهاي موجود در پروتئين سويا را دستکاري کرد تا خواص چسبندگي پروتئين صدف را همانندسازي کند. شرکت Hercules نيز يک عامل پخت را براي اين چسب جديد تهيه کرد و از تجربيات خود جهت تجاري سازي اين چسب بهره جست.
همکاري اين موسسات باعث شد که يک چسب با صرفه براي محصولاتي مثل تخته سه لايي و نئوپان ايجاد شود که در معماري داخل منازل نيز کاربرد زيادي دارد. در اين چسب از فرمالدئيد به هيچ عنوان استفاده نشده است. قدرت اين چسب و نيز مقاومت آن در برابر آب، بهتر از چسب هاي اوره - فرمالدئيد است. استفاده از اين چسب در تمامي کارخانه هاي چوب کلمبيا فراگير شده و اين کار باعث آن شده است که انتشار آلاينده هاي خطرناک هوا (HAPS) در هر يک از اين کارخانه ها بين 90 - 50 درصد کمتر شود. براي تخته سه لايي ساخته شده با اين چسب نام Pure Bond انتخاب شده است. قرار است جايگزيني اين چسب در تمامي کارخانه هاي نئوپان نيز طي سال 2007 انجام گيرد و ديگر سازندگان محصولات چوبي نيز با اين ماده جديد همراه شوند. در اين راستا سازندگان مبل، کابينت آشپزخانه و محصولات کامپوزيتي، ديگر از فرمالدئيد استفاده نخواهند کرد. در نتيجه کيفيت هواي داخل خانه ها و ادارات بهبود خواهد يافت.
ضمناً صنايع چوب امريکا را در يک وضعيت رقابتي مناسب نسبت به ديگر کمپاني هاي مشابه قرار خواهد داد. به علاوه براي آرد سوياي اين کشور که در حال حاضر بيش از نياز توليد مي شود، بازار جديدي ايجاد کرده و براي کشاورزان سويا منافع جديدي را به همراه خواهد داشت. سازمان حفاظت محيط زيست امريکا براي اين ابداع جايزه يي را نيز به پروفسور لي اهدا کرده است. www.ap.org
چسبي براي ترک هاي محيط زيست عبدالله مصطفايي
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 151 بار
|
فهرست نشريات
